|
 1. Asimilasyon,
1a. Adaptasyon,
2. Entegrasyon,
3. Ortaklık.
Bir kültürün/bireyin bir başka kültürle/bireyle irtibat derecesini belirleyen 4
ana form bunlar. Her iki kültürün birbirlerine olan saygı derecesi en kötüden
en iyiye doğru bu şekilde gider.
Asimilasyon: İki kültürün bir arada yaşamasının en kotu bicimi
asimilasyondur. Birinci kültürün ikincisini yok sayması ve tamamen kendine
uydurması durumu. İkinci kültürün varlığından bile söz etmek mümkün değildir.
TV deki uzay yolu filmlerindeki Borgların ele geçirdiklerini robotlaştırıp
kendilerine benzetmesi uç bir örnek olarak verilebilir.
ABD deki Kızılderilileri tras edip, ceket giydirip, okula gönderip, Hıristiyan
yapmak asimilasyona bir örnektir. Kısacası uyumun tek yönlü olması beklenir.
Yediğimiz yiyeceklere olan biten bir tur asimilasyondur.
Adaptasyon: Asimilasyonun “gönüllü” bicimidir. Bizim
“alamancılar” dediğimiz insanların, ABD ye giden göçmenlerin ya da köyden
şehire gelenlerin içinde bulunduğu durum. Tıpkı şehirden köye gidenlerin köye
uyması gerektiği gibi.
Entegrasyon: İki ya da daha çok ünitenin bir araya ortak amaç
maksadıyla bir araya gelmesi durumundaki etkileşim. Sportif anlamda FIFA,
Siyasi anlamda Avrupa Birliği buna en iyi örnek. Her üye kendi özgün
değerlerini korurken değişken olan faktörleri ortaklaşa yürütürler.
İskoçya-İngiltere-Galler birliği de buna bir örnektir.
Değişmeyen ve değişken faktörlere örnek: her ülkenin kendi lisan, tarih ve
coğrafyası değişmezken, ekonomi, sosyal ihtiyaçlar, para ve standartlar
kolektif organizasyon tarafından yürütülür. Üyeler eşittir. Üyelikte zorlama
yoktur ama üyelerin uyumunda zorunluluk vardır.
Ortaklık: Anlaşılması en kolay birlik formu. Birlikteliğin
hangi konularda nasıl olacağı belirlenmiştir. Bunun dışındaki konularda her iki
taraf da tamamen özgürdür. İkili ekonomik anlaşmalar, NATO, Gümrük Birliği,
şirketler.
***
Detaylarına girmeden baktığımızda Osmanlı’nın çözülüp dağılması Kanuni’den
sonra başlıyor ve Osmanlı Devletine 1919 da en son isyan edip başkaldıranlar
ise Mustafa Kemal veya -genel anlamda- Türkler. Yunanlılar, Arnavutlar,
Araplar, Ermeniler, Kürtler, vs 1918’e kadar olan isyanlar veya anlaşmalar
surecinde hukuken ve fiilen ayrılmışlardı.
Dağılıp giden bu birliktelikten iki toplum; Türkler ve Kürtler 1919 yazında
Erzurum’da bir araya gelerek yeni bir devlet kurmak için bir araya geliyorlar. Erzurum
Kongresine katılan delegelerin bu birliktelikten anladığı yukarıda
bahsettiğim “2.” maddedeki yani ENTEGRASYON formundadır.Omuz omuza verilen
mücadele sonrasında, 1924’te yeni kurulan devletin TÜRK ortağı, KÜRT olan
ortağını tek taraflı olarak yok saymaya ve ASIMILE etmeye karar vermiştir.
Bugün başımıza bela olup bunca insanimizi, ekonomimizi, uluslararası
itibarimizi mahveden olayların arkasındaki mesele budur.
Ve tekrar Erzurum kongresindeki ruha, saygıya, eşitliğe ve dostluğa
dönülmedikçe bu sorun bitmez.
Referanslar:
1- http://en.wikipedia.org/wiki/Kurds_in_Turkey
2- http://en.wikipedia.org/wiki/Adaptation
3- http://en.wikipedia.org/wiki/Economic_integration
|
