[ Murat Muratoğlu, Alper Akalin’in Devlet’in Şeker Hastalığı adlı yazısına, yazıyı daha da geliştiren bir eleştiride bulunmuş... Murat Bey’in cevap yazısını  tek bir  harfine dokunmadan aynen yayınlıyoruz. .]

Yazar Alper Akalin' ni kutlamak lazim, cok onemli noktalara parmak basmis, ama bu konularda pek de bilgili olmadigi hemen belli oluyor. Isterseniz bu isin dogrularini ve yarattigi kayitdisi ile halkin kazinmasini bir bilenden okuyunuz.

Bahsedilen yazida tek dogru olan Konya Seker in yapmis oldugu haksiz rekabet. Soyleki;   IMF ve dunya bankasinin istegi uzerine hukumete devamli kambur olmus seker pancarinda fazla uretim ve stok olmasin diye toz sekere kota getirilmistir. Bunun yaninda sekerin ikamesi olan Nisasta Bazli Seker ( fruktoz ) icinde bir kota getirilmistir, bununda en buyuk nedeni, Cargill basta olmak uzere ulkemizde kurulmus olan devasa tesisler neticesinde toz sekerde talep azalmasi olmustu. Benzer bir kota sistemi bir tek AB de vardir, ve bu birlige girmek istiyorsak bizdede benzer bir kanun zaten uygulanacakti.

Kotali bir ortamda ozellikle Ali Coskun' un niyeti "once guzellestir, sonra ozellestirdi" bununda anlami zarar eden seker fabrikalarinin eskiden beri var olan maliyet arti %10 kar marji yerine, devamli yapilan zamlarla, bu fabrikalari makyajlayip karli kuruluslarmis gibi gostermek amaci vardi. Boylelikle 600 usd/ton a mal olan sekeri halkimiz 1200 usd/ton a satinalmak zorunda kaldi. Unutmamak lazimki dunyadaki en pahalli sekeri Turk halki satin almaktadir.

Turk Seker basta olmak uzere tum seker fabrikalari, anormal karli kuruluslar olmuslardir. En cok istihdam da yine Turk Seker de dir, ve zamaninda en cok kar eden 5. kurulusta Turk Seker di. Tekelcilik ve anormal kar dan Konya Seker de nasibini almistir, onca para ile ne yapacagini sasirmisti. Madem bu isin kaynagindayiz, 5 milyona yakin seker pancari ailesi var, bunlarin bayramlarda tukettigi sekerleme ve cikolatayida uretelim demislerdir. Burada ince bir nokta var. Serbest piyasaya 1200 usd/ton a sattiklari sekeri, kendi bunyelerinde maliyetine temin etmektedirler, bu olayi seker piyasasi kendi arasindan cozmeye calissada, gorulen o ki, Rekabet Kuruluna gidecek bir vakadir.

http://www.gidabilimi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=693&Itemid=1

Simdi gelelim Alper Beyin yazdiklari ve Seker Kanunudaki yanlisliklara;

- Seker ithalati serbettir, %135 vergisini veren ve izinlerini alan bir firma ulkemizde seker stogu olmadigi durumlarda uygun fiyatli sekeri ulkemize getirebilir. Tansu Ciler zamaninda epey seker ithal ederek yeni yeni zenginler yaratirdi ve anormal boyutta seker stoguda olustu.

Gunumuzde ise eskiden gelen seker stogu oldugu icin, elde kalan sekerler ise ithalat yapilmasin diye, seker ihracatcilarina dunya seker fiyatindan verilmekte, boylelikle yerli sanayiciler AB ve dunya arenalarindan uygun fiyatli ihracat yapabilmektedirler.

- Glikozu kendi tesisinde uretmek yasak;

Seker kanunundaki bu buyuk ifade hatasina ve yarattigi kayitdisi cok onemlidir. Glikozu kendi tesisinde uretmek isteyen yoktur, fruktozu ise Cola Turca kendi tesisinde izinsiz uretmis, aynen Konya Sekerin yapmis oldugu haksiz rekabet sonucu ve Seker Kanununa aykiriliktan ceza yemistir. Fruktoz uretiminde kota oldugundan yasak vardir diyelim.

Seker Kurumunda bilmedigi, seker tanimina ve AB deki uygulamaya bakalim.

Ulkemizde toz seker (sakkaroz) seker pancarindan elde edilir. Misirdan elde edilen surubada nisasta bazli seker (NBS) denir. Bu gruba icecek sanayinin toz sekere ikame olarak kullandigi fruktoz, ve sekerleme sanayinin teknolojik zorunluluktan tukettigi glikoz girer. Diger bir deyisle icecek sanayi, uretimini %100 seker yada fruktoz ile yapabilirken, sekerleme sanayi, % 50 seker ile %50 glikozu ayni anda kullanarak uretim yapabilir. Bu teknolojik zorunlulugu gayet iyi bilen AB de fruktoza %3 kota varken, glikoza herhangi kota olmadigi gibi 5milyon ton glikoz serbestce satilmaktadir.

Ulkemizde ise glikozada kota oldugu icin, zorunlu olan bir hammadde, malesef kayitdisindan temin edilmektedir. Ulkemizin temel gereksimi olan glikoz icin Suriyede 5 tane fabrika kurulmus ve bu zorunlu hammadde ucuz fatura yada kacak olarak ulkemize girmektedir. Bununla beraber ulkemizdeki kurulu olan 5 tane NBS fabrikasinda kacak olarak uretim yaptiklari icin 2001 yilindan beri butun bunlara seyirci kalan Seker Kurumu daha yeni uyanarak NBS fabrikalarina sayacla kontrol sistemi getirmistir.

AB de uretim kotasi varken, ulkemizde satis kotasi vardi. AB de NBS uretimi sayacla kontrol edilirken, ulkemizde fatura bazindan kontrol vardi, yani yakalanmamak sarti ile istediginiz kadar uretim yapabilirsiniz ama kotaniz kadar satabilirsiniz. Bu kotaya uymayanlara gecmiste 1trilyon TL ceza kesilmisti. Neyseki Seker kanundaki bu yanlislik gectigimiz ayda kismen duzeltildi.

Seker Kanundaki 2c maddesindeki yanlisliga dayanarak Cola Turcada kendi tesisinde fruktoz uretimi yaptigini ama pazara satmadigini belirterek 30 milyon usd lik cezadan kacmak istemektedir. Alper Beyin deyinmek istedigi, kendi tesisinde uretimde budur.

Kurulu NBS kapasitesi 940bin tondur, ulkemizdeki NBS kotasi ise seker miktarinin %10 u olan 234bin tondur. Zorunlu glikoz talebi karsilanmadigi icin nbs kotasi devamli %15 olmakta ve miktarida 351bin tondur. Bu durumda ulkemizde yeni bir nbs fabrikasi kurmak gereksizdir, ve fabrika kurmakta izne tabidir. Tabii bu izne uymayanlarda vardir, fabrika kurduktan sonra izin isteyen fabrikalar bulunmaktadir.

( Bu arada AB de %3 kota miktarina denk gelen nbs 700bin iken, tek basina Turkiyede %15 ile 351bin ton kota vardir)

Cola Turca ise kotali olan fruktozu uretmek icin izin dahi almamistir ve sonucunda 32 milyon YTL lik cezayi almistir ve halen odememistir. Fruktoz uretmek icin nisasta sutu gerekmektedir, bu da cok buyuk bir yatirim gerektirmektedir, ama yari hammadde olan sut, Ulkerin ortagi olan Cargillden alinip, Cola Turca tesisine gitmekteydi, buyuk miktarda satilan nisasta sutunu Seker Kurumu inceledigi zaman pesinden de Seker Kanununa aykiriliktan cezalar yagmaya baslamisti. Seker Kurumu bu nisasta sutu satisinida denetime alinca, Cola Turca bu sefer serbestce satilan nisasta kullanilmistir. Onemli bir nokta Amylum nisasta da, nisasta sutu satmak istemis yada gercekci bir deyimle Cargill i ispiyon etmek istemis, ama Seker Kurumunun icinde calisan Cargill elemani oldugu icin, Amylum a izin verilmemistir, ve de ceza almasi gereken Cargill e hic bir uygulama yapilmamistir.

Iste bu nedenlerden oturu Alper beyin dedigi gibi misirdan seker uretmek izne baglidir. Bu islerdeki rant eroin uretiminde bile yoktur, bu nedenden oturu nbs uretimine ve satisina anormal bir talep vardir. Izne bagli oldugu halde yapilanlar ortadadir, birde izne bagli olmasaydi, Cargill basta olmak uzere kurulu olan ve kurulacak olan fabrikalar sonucu, ulkemizdeki cogu seker fabrikasi kapanmak zorunda kalirdi.

Bilginize Sunulur,