Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz? Yazdır E-posta
Yazar Mustafa Erdoğan   
Pazar, 30 Mayıs 2010

http://2.bp.blogspot.com/_D79P4Yb-iLc/SIm2wMnSLMI/AAAAAAAAAUs/zQbXZr7v4qc/s400/capitalism-rocks-protest.jpgVahşi kapitalizm” ve “neo-liberal hegemonya” günümüz sol söyleminin (İslamcı versiyonuyla birlikte) en yaygın karalama yaftaları, ama yine de aynı çevreler “neo-liberal hegemonya”dan yakınıyorlar. Asıl hegemonik gücün “hikmet-i hükümet”le harmanlanmış bir Kemalizm olduğu Türkiye’de bile bu böyle. Peki ama, sözümona “neo- liberal hegemonya”ydan şikâyet etmek ve habire “vahşi kapitalizm”i taşlamak neye yarıyor dersiniz?...

En başta, sosyalist solun yirmi yıldır yüzleşmemekte direndiği bir büyük sorununu gözlerden saklamaya: Bunlar nasıl bir iktisadi örgütlenme tarzından yana olduğu konusunda pek renk vermiyorlar. Solun yazarları ve “kanaat önderleri”  sürekli olarak “kapitalist  düzen”i eleştiriyor ama kendilerinin nasıl bir ekonomik düzeni tercih ettiklerini bir türlü söylemiyorlar. Bunun akıllıca bir propaganda stratejisi olduğunu teslim etmek gerek.

Öyle ya, bir şeyin “vahşi” olanı üstümüze çöreklenmişken, “peki bunun daha insani ve medeni olan alternatifi nedir” diye sormak kaç kişinin aklına gelir?...

Sürekli kapitalizmin “vahşiliği”ni gündeme getirmek aslında insanlarda duygusal bir tarafgirlik yaratma amacı güdüyor. Böylece onlara, “insani duygularınızı yitirmemişseniz, kapitalizme karşı çıkmak zorundasınız” denmeye çalışılıyor. Fazladan, bu yolla, piyasa ekonomisi taraftarlarını “katı yürekli, zalim”, buna karşılık sosyalistleri ise “iyi niyetli, hayırhah” kişiler olarak kategorize etmeniz kolaylaşıyor. Bu da insanlarda şöyle bir illüzyona yol açıyor: Refahın üretilmesi “iyi niyetli” olma meselesinden ibarettir ki iyi niyetliler de zaten tanımı gereği sosyalistlerdir. 

Bu söylemin şöyle bir kandırıcılığı da var: “Vahşi kapitalizm”i öne çıkarmak doğrudan doğruya “piyasa ekonomisi”ne saldırmaktan daha avantajlı. Böyle yapmakla piyasa ekonomisini konuşmaktan da kaçınmış oluyorsunuz. Konuşmaktan kaçınamadığınız durumda da sloganlar imdadınıza yetişiyor. “Piyasa fetişizmi”, “piyasa çılgınlığı” gibi birkaç sloganı art arda sıralamakla muhataplarınızda istediğiniz duygusal tutumu yaratabiliyorsunuz.

Ama insan merak ediyor,  sizin “sosyalist hesaplamanın imkânsızlığı”na dair literatürden, komuta ekonomisi modelinin çöktüğünden hiç mi haberiniz yok?

Bu meselede sosyalist sol kadar katı olmayanlar ise aynı şeyi, “kötü” olanın piyasa veya piyasa ekonomisi değil kapitalizm olduğunu, onun tanımı gereği “vahşi” olduğunu söyleyerek yapıyorlar.

Oysa, asıl konuşulması gereken, piyasa ekonomisine yer vermeyen bir sosyo-politik düzenin nasıl bir şey olacağıdır. Devletin sadece geçim kaynaklarını değil, her türlü sivil ve kültürel etkinliği mümkün kılacak maddi araçları da elinde tuttuğu bir yerde ne kadar özgürlük ve medeniliğin kalacağıdır. Ekonomik araçlara komuta eden, herkesin “velinimeti” bir devleti sivil hayata, kamu alanına ve siyasete de komuta etmekten nasıl alıkoyacağınızdır önemli olan.  Konuşmanız gereken, “yeniden dağıtma”yı tasarladığınız zenginlik ve refah eğer Tanrı vergisi bir şey olarak “orada öyle” duruyor değilse, onu nasıl üreteceğinizdir.

Öte yandan, piyasa ekonomisinin sadece eksik-gediklerini gündeme getirenler insanların “melek” olduğuna ve “yeryüzünde cennet”in mümkün olduğuna mı inanıyorlar? Böyle bir inancın peşinde koşmanın muazzam insani maliyetlerine ilişkin tarihsel tecrübeden halâ hiç bir şey öğrenemediler mi?...
Son Güncelleme ( Cumartesi, 29 Mayıs 2010 )
 

Yorumlar  

 
0 #15 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?fatih 2010-06-05 06:41
Pratikte ve teoride çökmüş 100 yıllık klasik iktisat zihniyetini ısıtıp ısıtıp sunmaktan bıkmadınız mı be kardeşim?

Sadece sosyalizm karşıtlığından liberalizme argüman üretmekten hakkaten bıkmadınız mı?

Hadi iktisat bilmiyorsunuz anladık da, tarihide mi bilmiyorsunuz? Bir de tarihten dem vurmuş hahah.
Alıntı
 
 
0 #14 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?fatih 2010-06-05 06:40
Pratikte ve teoride çökmüş 100 yıllık klasik iktisat zihniyetini ısıtıp ısıtıp sunmaktan bıkmadınız mı be kardeşim?

Sadece sosyalizm karşıtlığından liberalizme argüman üretmekten hakkaten bıkmadınız mı?

Hadi iktisat bilmiyorsunuz anladık da, tarihide mi bilmiyorsunuz? Abd ekonomisinin dev dış açığıyla nominal olarak şişkinleşen bir dünya ekonomisi, bir büyüme sanrısı ve buna başarı diyorsunuz. Reel ekonomi, klasik iktisat için bir boy büyük gelmiştir zaten.
Alıntı
 
 
+1 #13 Obsesyona Gerek Yok, Safları Sıklaştırın BeylerHalit Y 2010-06-01 20:30
Sosyal Liberal,

Dostum benim gibi yapmış adam işte: Lapin gibi atlamışız, ötesi var mı? :)

Her yazıya resim buluyor adam tek tek, onun işi daha da zor. Bilmiyorum her bir resmin kaynağına inmek, resimle ilgili pek çok bilgiye haiz olmak durumunda mı?

Olur öyle arada, takma kafana :)
Alıntı
 
 
+1 #12 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?Sosyal Liberal 2010-06-01 18:51
şimdi bu resim nedir ben anlayamadım. Site editörleri resmin gerçekliği konusunda bizlere kesin bir dille teminat vermişlerdi de.
Alıntı
 
 
+1 #11 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?A.Serkan Kiremit 2010-05-31 20:10
Halitcim sert çıkışını anlıyorum. İktisat bilimi kasvetli bir bilimdir diyor" Carlyle Ve bende ekliyorum: "bilmeyenler için ise çok kasvetlidir."

Benim tezimi Devlet üniversitesi erişime kendisi kapatmıştır. Benim yoğun uğraşlarıma rağmen bu durum değişmemektedir . Büyük ihtimalle Okul yönetimi Tezimden korkmaktadır. Korkarlar yemez...

Son olarak da ben DÜNYA BANKASI ÖDÜLÜNE SAHİBİM. EFENDİMMMMM. 3h'da bana göre Çok ilerici ve geniş bir perspektife sahip bir erişim sitesidir. Ben burda yazmaktan çok keyif almaktayım.

senin dürüst olduğunu düşünüyorum halitcim: Bilmediğin şeyler hakkında da dürüst olmalısın. Geçenlerde Atilla hocaya seni öven konuşmalar yaptım. Zira yetenek ve saf akıl olarak da hepimizden öndesin. Seni öne çıkarabilseydin . Bugün Liberal düşünce daha akitf ve etkin olurdu(Olabilir demiyorum) Ama her insanın eksikleri vardır. ve bunu kabul etmek büyük bir erdemdir.

Sana tezimi gönderebilirim. İçinde çok iyi bir teori gizli evet. ama kitap olarak yayınlamayacağı m...
Alıntı
 
 
+3 #10 Minik :)Halit Y 2010-05-31 06:00
Dostum haklısın, yanılmışım ben, bahsettiğim şey şuydu: http://celebratecapitalism.com/capitalismday

Bir ara bu sitede eylem görüntüleri de vardı, eğer onlar da çakma değilse tabii :)
Alıntı
 
 
+1 #9 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?Meraklı Minik 2010-05-30 19:57
Arkadaşlar sosyalistlerin tek bir çözüm önerisi ile gelmediği konusunda haklısınız. Birbirinden çok farklı cephelerde birçok farklı çeşitli alternatif öneriler var sosyalist cephede. Bu farklı önerilerin sahipleri de kimi zaman kendi aralarında epey şiddetli tartışıyor.

Ama önce mutlaka tartışılması gereken bir soru şu serbest piyasa denilen sistemin kötü hoşumuza gitmeyen, sorun olarak kabul ettiğimiz yanları var mı? Yok serbest piyasa da her şey çok güzel, çok adil çok insancıl işliyor diyebilirsiniz, ya da evet bir takım insancıl, güzel olmayan, adil olmayan şeyler var diyebilirsiniz.

İkincisini diyorsanız da, ancak ondan sonra çözüm olup olmadığını değerlendirirsi niz, eğer evet serbest piyasa da çok güzel değil, ama ne yapalım daha iyisini yapmamız mümkün değil derseniz, solcu olmazsınız, evet serbest piyasanın bugünkü sistemi hoş değil, ama bugünkü sistemin ana ögeleri değişmeden kısmi değişiklikle serbest piyasa ekonomisi çok güzel hale getirilebilir derseniz sosyal demokrat, sistemin temellerinde değişiklik olmalı derseniz sosyalist olursunuz.

Ama burada da bitmez ne yazık ki tartışma... Eğer kolay olan birinci yolu seçmediyseniz, kısmi ya da köklü değişiklikler konusunda da epey bir tartışma ve hatta kavgayı sizinle aynı görüşü savunan kişilerle üstelik yapmayı göze almak gerekir.

Ama mesela size bir örnek vereyim, çocuk emeğinin kullanılması bence bir sorundur. Bu emeğin kullanılması en azından çok katı şartlara bağlanmalı ve çok küçük bir süre ile sınırlanmalıdır . Ama bu Vahşi Kapitalizme aykırıdır, hatta 19. yüzyıl İngilteresinde çocuk emeğinin kullanılması sınırlandırılır ken buna karşı çıkan yazıların bir bölümünü okumuştum.

Günümüzde de çocuk emeğinin kullanımını kısıtlayan yasaların çıkmasını savunmak bir sosyal demokratın önereceği kısmi çözümlerden biridir. Sosyal Demokrasi yaklaşık olarak bu tarz önerilerle gelecektir zaten, iş güvenliği yasaları, belki parasız eğitim ve sağlık, belki gün boyunca çalışılacak en fazla saat sayısının kısıtlanması, kısaca Vahşi Kapitalizmi Vahşi yapan yanlarının giderilmesi...

Sosyalist önerilere gelince... Mesela bir tanesi şudur... Ana mesele sermaye ve kar olduğuna göre olması gereken sadece bu kavramların olmadığı bir sistemdir. Öyle ise her fabrika tamamen çalışanlarına ait olsa ekonomik sistemin sorunu çözülür... Yani serbest piyasa devam edecek, ama her işletme çalışanlarının olacak, böylece herkes emeğinin karşılığını alacak. Bu öneri mesela bence dikkate değer, özellikle çalışanlarına ait işletmelerin nasıl işlediği incelenebilir bence bunun için.

Size örnek olarak verebileceğim ikinci bir öneri mesela politik sistemle ilgili, her ilde, her şehirde her mahallede gerekirse her apartmanda kurulacak meclislerle tüm toplumun doğrudan siyasete katılması, yani doğrudan demokrasi. Sanırım SSCBde ilk etapta kurulmaya çalışan bu, Stalinin sistemi baskın hale gelmeden önce... Zaten Sovyet de meclis demek.

Bu örnekler gibi daha ekonomik ve ekonomik olmayan sistemle ilgili birçok köklü değişim önerisi var. Ama sosyalist cepheden de tek bir güçlü program beklemeyin, bu sosyalist cephenin doğasına aykırı... Hele bir de köklü bir değişim savunulunca elbette bu değişimin nasıl olacağına ilişkin birçok farklı öneri ve tartışma olacak. Bence olmalı da, yeterki tartışmalar karşılıklı saygı gözetilerek yapılsın.
Alıntı
 
 
+4 #8 Küçük Pankartlarda Ne Yazıyor?Meraklı Minik 2010-05-30 19:00
Resmin daha büyük haline şu adresten ulaşabilirsiniz . http://pichaus.com/protest-rocks-capitalism-ironic-@e87ef78c7140e65a93591d29f61d495c/

Resmin daha büyük halinde okunabilen küçük pankartlardaki sloganları ve çevirilerini yazıyorum. Hatam varsa isteyen düzeltebilir.

Profit before people. Bombs not Bread. ( yani kar insandan önce gelir, bomba istiyoruz ekmek değil )

Agenda Kill Kill Kill ( Planımız ( ya da ajandamız ) Öldür Öldür Öldür )

Privatise more Stuff ( Daha fazla şeyi özelleştir )

Money is my Life ( Para benim Hayatımdır )

More cars less trees ( Daha fazla araba daha az ağaç )

GM Food is nice ( sanırım genetiği değiştirilmiş gıdalar güzeldir diyorlar )

Yani gösteride kapitalizmi destekliyorlar mı, protesto mu ediyorlar anlamadım. Destekliyorlars a değişik bir destek olmuş..
Alıntı
 
 
-1 #7 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?Sosyal Liberal 2010-05-30 18:44
çok yanlış anlamışsın beni Alper.ben niçin çıldırayım; eylemlerinizi keyifle ve heyecanla takip ediyorum. Hatta size kaç defa Darülaceze ve SHÇEK yurtları önünde ortak eylem önerdim hiçbirini kabul etmediniz, birlikte eleele eylemlere imza atma aşkıyla yanıp tutuşurken niçin çıldırayım ki yaratıcı ve zeka kokan eylemlerinizden ?

resim konusunda da çekildiği yer ve tarihi yazmanız mümkün mü rica etsem? berlin demeyeceksiniz umarım, çünkü değil. adamların ellerinde tuttukları pankartlarda yazanlara bakmanızı da ayrıca öneririm.
Alıntı
 
 
0 #6 Yüksek Lisans TeziHalit Y 2010-05-30 16:14
Serkan,

Senin yüksek lisans tezin neden internetten erişime kapalı? Kitap olarak yayınlanma sürecinde mi, yoksa içinde patentini almakta olduğun bir buluşun mu yer alıyor?

Bana pdf formatında yollasana tezini, başlığının İngilizce olarak ifade edilmiş hali çok hoşuma gitti de :)

''Abstract''iyle, kaynakçasını yolla en kötü...
Alıntı
 
 
+1 #5 ...Halit Y 2010-05-30 15:38
Serkan,

Valla iktisadı ne kadar bildiğini, yazılarını İngilizce akademik journal'lara değil de 3h sitesine yollamandan anlıyoruz. O yüzden birbirimizi kandırmayalım istersen. Kendini Paul Krugman zannedip, iktisadı Hoppe üzerinden çalışan insanların ''iktisat bilmiyorsun'' ithamından sıkıldım artık. Bir tane yazını görmüş değiliz iktisada hakim olduğuna dair.

Bu arada hayır, David Harvey ''şehir planlamacısı'' değildir, iktisadi sosyoloji/antropoloji hakkında zerre bilgin/fikrin olmayabilir, ancak mekan düzenlemesi ile, metalaşma ilişkileri üzerine yaptığı araştırmalarıyl a, Humanities alanında gelmiş geçmiş en çok alıntılanan ilk 15 insandan biridir kendileri. Kitapçıların raflarında 'Sosyal Adalet ve Şehir' kitabı yerine 'Conditions of Postmodernity'i görmüş olsaydın, bu adamı neci ilan ederdin kim bilir.

Daha Hayek'in, Mises'in argümanını ''imkansızlık değil ama çok zor'' diye revize etmek zorunda kalışının nedeni üzerine düşünmeyi beceremeyen Mustafa Erdoğan'ın iktisada dair kaç yazısını biliyorsun? Bundan gayrı AİHM meselelerinden bildiğimiz birkaç şey var gerçi ama, neyse :)

Kötü kötü konuşturma beni.

@Sosyal liberal,

Bu resim gerçek, bir ara ''dünya kapitalizm günü'' kutlanıyordu, o eylemlerden birinde çekilmiş bir fotoğraftır kendisi.
Alıntı
 
 
0 #4 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?Alper Akalın 2010-05-30 10:41
Quoting Sosyal Liberal:
yazının en komik yönü de yazının yanına 3H editörlerince konulan resim. Photosop ile yaratılmış uydurma bir resim ile böyle bir güç kazandırmak için kitleler kapitalizm için yürüyor tarzı bir hava verilmeye çalışılmış. Ne tuhaf değil mi, sokaklarda yaşasın kapitalizm diye yürüyen kitlelerin olmaması. Bu bana 3-5 kişi ile AKM'nin önünde toplanan 3H'cileri hatırlattı.


Fotoğraf gerçek, en ufak oynama yok. Senin kişiliğin gibi sahte değil..

Neyse, senin gibi aklı evellerin böyle çıldırıyor olmasına da seviniyorum açıkçası; zira senin gibiler kızıyorsa, biz doğru bir şey yapıyoruz demektir.

Sen orada bize cahil, cühela felan diye bağırmaya devam et; bize kavramsal eleştiri sunamaman verdiği hoşnutsuzluk ve ezikliği böyle yersiz ve yüzeysiz salvolarla tatmin et.

Senin ne kadar güzel yazılar yazdığını da biliyoruz; merak etme.
Alıntı
 
 
0 #3 RE: Kumanda Ekonomisi mi İsterdiniz?Sosyal Liberal 2010-05-30 09:37
yazının en komik yönü de yazının yanına 3H editörlerince konulan resim. Photosop ile yaratılmış uydurma bir resim ile böyle bir güç kazandırmak için kitleler kapitalizm için yürüyor tarzı bir hava verilmeye çalışılmış. Ne tuhaf değil mi, sokaklarda yaşasın kapitalizm diye yürüyen kitlelerin olmaması. Bu bana 3-5 kişi ile AKM'nin önünde toplanan 3H'cileri hatırlattı.
Alıntı
 
 
-1 #2 :(A.Serkan Kiremit 2010-05-30 08:49
Çok iyi bir yazı...Mustafa Hocadan Hukuk ve anayasa dışında bir yazı...Nihayet

Halitcim iktisat bilmediğinden gayri "sosyalist Tartışmalarında n" haberin yok...

Harvey'de zaten şehir planlamacısı değil miydi? :)
Alıntı
 
 
+1 #1 :) :) :)Halit Y 2010-05-30 00:00
Valla az önce kendisine sordum, David Harvey ''sosyalist planlamanın imkansızlığı'' tartışmalarını hiç duymamış, ilk elden Mustafa Erdoğan'dan ilgili metinleri yollamasını istiyor. :)

Bir de, öyle tek cümlede ''sosyalist planlamanın imkansızlığı'' deyip, geçmekle olmuyor o işler; dipnot arasında, iki cümlenin kıskacında söylenip, geçiştirilemeye cek şeyler de var teorik tartışma söz konusu olunca (Hoş, günlük gazetenin satır aralarından sola dair bütünsel, hem iktisadi hem siyasal vecheleri olan bir analize girişme fikrindeki çocuksuluğa değinmeye dahi gerek yok ya!)

Ve evet, bu tarz şeyler ''etik'' meselesine dokunuyor nihayetinde: Ulusalcılık tartışmasında da öyle, anti-militarizm tartışmasında da öyle, neoliberalizm tartışmasında da öyle...
Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

< Önceki   Sonraki >
design by macroajans