Bu yazı, Enerji Piyasası Denetleme Kurulu’nun (EPDK), akaryakıt fiyatlarına müdahale etmesi üzerine, Enerji Bakanı’na sitem amacıyla yazılmıştır

Sayın Taner Yıldız;

Göreve ilk geldiğiniz zaman, sizi tanımıyordum. Görece başarılı bir şekilde görevini tamamlayan Hilmi Güler’den sonra sizin nasıl bir performans sergileyeceğinizi açıkçası çok merak ediyordum. Enerji sektöründe bir hayli deneyiminiz olduğunu öğrendikten sonra bile kafamda acaba işaretleri vardı ki; devir teslim töreninde sarf etmiş olduğunuz şu söz, bu görevi layıkıyla yerine getireceğiniz konusunda içime su serpti: 

“Enerji piyasasını devlet egemen yapıdan kurtarıp liberalleştireceğiz..” Göreve gelir gelmez yapmış olduğunuz saptamada ne kadar haklıydınız.

Başlamıştık ki; hevesimizi kursağımızda bırakan bir kararla bizleri hayal kırıklığına uğrattınız. EPDK,  ancak sosyalist ülkelerde görülebilecek bir karara imza attı ve bayi akaryakıt fiyatlarına bir tavan tarife belirledi.. Bayiler, bundan sonra sözüm ona “fahiş” karlar elde edemeyecek ve devlet zoruyla kar marjlarını %1-2 seviyesinde tutmak zorunda kalacak.  Bu karar, öyle despot bir karar ki,  serbest piyasanın en temel kuralı “ firmaların, istediği malı istediği fiyattan istediği kişiye satabilme özgürlüğü” üstüne basa basa çiğnenmiş. Karara gerekçe olarak da, devletin girişim özgürlüğünü delen her kararındaki aynı kılıf hazırlanmış: “tüketici menfaatleri”. 

Sayın Bakanım; siz de bu fiyat tarifesini destekleyerek ya tüketici ile alay ediyorsunuz, ya da gerçekten tüketici menfaatlerini korumayı bilmiyorsunuz. Şayet tüketiciyi düşünüyorsanız, bayilerin %1’lik karları ile uğraşacağınıza, ilk önce benzine koymuş olduğunuz %70’lik vergilerle Avrupa’nın en pahalı akaryakıtını almamızın önüne geçin. Madem bayilerin pompa fiyatlarını “fahiş” buluyorsunuz; neden ilk önce kendi evinizin önündeki “fahiş vergi” ayıbını temizlemekten başlamıyorsunuz?  

Kaldı ki, madem bayileri için en iyi “satış fiyatlarını” siz biliyorsunuz; buyurun isterseniz bu fiyatlarla bayi işletmeciliğini de sevgili bürokrat arkadaşlarınıza devredelim. Madem belirlediğiniz fiyatların, tüm girdi ve operasyonel maliyetlere katlanabilir bir seviyede olduğuna inanıyorsunuz, neden tüm bayileri kamulaştırmıyor ve onları da bakanlığınız ve EPDK bünyesindeki bürokratlarla yönetmiyoruz ki? Böylelikle, tüketici menfaatlerini de kollamış olmaz mıyız? Madem akaryakıt bayi yönetimi, bu fiyatlarla bu kadar kolay, neden “vahşi kapitalizme” ihtiyaç duyalım ki? 

Eminim ki, bu sorulara verilecek cevabınız hazır. Siz de biliyorsunuz ki; hiçbir kamu kurumu ya da bürokratik yönetici topluluğu, piyasası olan bir işi özel sektör kadar iyi yapamaz. Bu gerçeği bilmenize rağmen, sizin de desteklemiş olduğunuz bu düzenlemede ısrar ederseniz, emin olun ki akaryakıt pazarı çok kötü sonuçlarla karşı karşıya kalacak. Sektörde bir çok bayi kapanacak; 150 bin kişilik istihdam yaratan pazarda işten çıkarmalar başlayacak, daralan arz nedeniyle belki de fiyatlar sizin tarifenizden daha yüksek meblağa çıkmak zorunda kalacak. Yüksek vergiler yüzünden kaçak ve kalitesiz akaryakıtların hem tüketiciyi mağdur etmesi hem de vergi kaybına yol açması da cabası.. 

Sayın bakanım; sanmayın ki akaryakıtta tavan fiyatlar belirleyerek, tüketiciyi koruyup kolluyorsunuz. Bilakis, akaryakıt piyasasını kayıt dışına iterek daha kalitesiz yakıtların daha pahalıya satılmasına neden olacak bu düzenleme ile en çok tüketicileri mağdur ediyorsunuz. Tüketici haklarını devletten çok daha iyi koruduğuna inandığım serbest piyasa taraftarı bir birey olarak sizlerden dileğim, bir an önce bu tavan fiyat tarifesinden vazgeçmenizdir. Piyasalara suni müdahaleler ile onu daha da etkinleştiremeyeceğinizi; bilakis daha da verimsizleştireceğinizi görmeniz için geçmişte yapılan hatalara şöyle bir göz atmanız yeterli. Sizden sadece göreve başladığınız anda vermiş olduğunuz sözü tutmanızı rica ediyorum. Lütfen enerji piyasasını liberalleştirin, gerisine karışmayın …