Genelde devlet okullarının ücretsiz, özel okulların ücretli olduğu, hatta pahalı olduğu inancı hakimdir.

Oysa gerçek hiç de öyle değil.

Aslında her ikisi de ücretlidir. Her iki okulda da yapılan eğitimin bir bedeli vardır ve bunu bizler ödüyoruz.

Hatta özel okul velisi, iki kez eğitim ücreti ödüyor.

İlk bakışta bedava gibi gözüken devlet okulları, aslında ülkemiz insanına daha pahalıya mal oluyor.

Çünkü bu okulların finansmanı Amerika'dan veya başka bir yerden hibe olarak alınmıyor. Toplanan vergiden karşılanıyor. Yani dolaylı olarak yine vatandaşın cebinden çıkıyor. Bu paralar eğitime gitmese, başka bir hizmet olarak geri dönecektir.

***
MEB'in bu yılki bütçesi 28 milyar TL, öğrenci sayısı da 15 milyon civarında.

Bu bütçeyi öğrenci sayısına böldüğümüzde, devletin her öğrenci için yıllık 2000 TL ayırdığı görülüyor.

Kira var mı, yok. Etiler'in, Kadıköy'ün göbeğinde güzelim binalar. Kaç paradır değeri? Ekleyin 2 bin liranın üstüne.

Elektrik, su ve doğalgaz... Vergi yok. Olduğunu düşünün. Ekleyin üzerine.

Bu bütçelerle ulaşılabilen eğitim standardı da pek iç açıcı değil. 40-50 kişilik sınıflar ve çoğunlukla çift tedrisat. Yabancı dil ve laboratuvar eğitimi yetersiz. Sosyal ve kültürel eğitim olanakları kısıtlı.

***
Ortalama 12 bin TL ücretli bir özel okulda devlette olmayan her şey var.

Çift tedrisatlı olsalardı okul ücretleri yarıya düşerdi.

Sınıf mevcudu 20'dir. Devlet okulundaki gibi 40'a çıksaydı ücretler yine yarı yarıya yani 3 bin TL'ye düşecekti.

Yüzde 50'yi bulan kira, istihdam ve vergi giderlerini de unutmayalım.

Şimdi hangisi daha çok maliyetli?

Elbette, özel okullar. Daha az maliyete, çok daha kaliteli eğitim veriyor.

***

Buna rağmen yine de özel okul sektörü gelişmiyor, geneldeki oranı yüzde 2'nin üzerine çıkamıyor?

Çünkü hak ettiği olumlu imaja sahip değil. Özellikle, sol aydınlar yıllardır özel okullara karşı bir tavır sergilediler. Toplum olumsuz etkilendi. Yeterli baskı olmayınca siyasiler, bu sektörün önünü açacak pek bir şey yapmadı.

Bugün fabrikalar için ücretsiz devlet arsası tahsis edilirken, özel okul için edilmiyor. Üstelik inşaat için belediyelerin kucağına atılıyor. Devlet okulu inşaatına belediyeler harç almazken, özel okul inşaatı için metrekarede 8 TL harç alıyor.

Özel okul velilerine teşvik verilmesi gerekirken, vergi ve KDV alınarak cezalandırılıyor. Oysa bu insanlar çocuğunu özel okullarda okutarak devletin üzerinden yılda 350 milyon dolarlık bir yükü azaltıyor. Hem özel okula, hem de MEB'e eğitim ücreti ödüyorlar. Teşvik bir yana, özel okula ödediklerini bile vergiden düşemiyorlar.

***
Artık ülkemizde özel okul algısı değişmelidir. Aldığının karşılığını veremeyen özeller zaten iflas ediyor.

Büyük maliyetlerle başarısız olan devlet okulları da sorgulanmalıdır. Çünkü hak etmelerine rağmen iflas eden hiç yok. Daha düşük maliyete, daha kaliteli eğitim için mutlaka özel sektörün önü açılmalıdır.

* Talip Emiroğlu, Takvim Gazetesi

Link için, Giray Özel’e teşekkürler