Yargıtay bir karar vermiş ve iktisadın ezeli sorunlarından birisini daha yasayla halletmiş: Hayat Pahalılığı

Ev sahiplerine demiş ki : “Kardeşim kiralara zam-mam yapamazsınız.”

Kiracılara da demiş ki : “Çevrenizde emsal düşük kira varsa dava açın.”

‘Emsal’in evler için müthiş sorunlu bir ifade olması bir yana (zira evden eve fark vardır… metroya, otobüs duraklarına yakınlık-uzaklıktan, bir evin diğer eve oranla ufak tefek manzarsal farklarına kadar ev fiyatları oynamalar gösterebilir) ben en çok yasayla hallettiğimizi sandığımız bu yapısal sorunlarımıza bayılıyorum.

Madem yargıtay çıkarttığı bir yasayla kira artışlarının önüne geçebiliyor bunu neden tüm mal ve hizmetlere uygulamıyoruz ki?

Aynı mantıkla bir yasa çıkartarak otomobil, bilgisayar, su, süt, peynir, yoğurt vs…bunlardaki fiyat artışlarının da önüne geçebiliriz! Öyle değil mi?

Muhakkak ki değerli yargıçlarımız yakında bunuda düşünecek ve gerekeni yapacaklardır.

Konuyu çok uzatmak istemiyorum;

Fiyat sınırlandırmaları piyasada hayati bir öneme sahip ’fiyat sinyal mekanizması’nı bozarak bizi uzun vadede daha fazla kıtlığa götürür.

Dünyadaki hiç bir mal ve hizmetin fiyatı yasayla belirlenmemiştir.

Fiyatı belirleyen arz ve taleptir.

Ev fiyatlarını yasayla belirlemeye çalışırsanız kabaca 2 şey olur ;

1- Ev piyasasındaki ‘kıtlık durumunu’ zamanla tahmin edemez hale gelirsiniz. Fiyatlar ekonominin pusulasıdır. Biz ancak fiyatlar sayesinde bir malın ‘kıtlık veya bolluk durumu’nu anlayabiliriz. Fiyatlar gereğinden yüksekse anlarız ki o mal kıttır ve daha fazla üretilmesi gerekir, fiyatlar düşükse anlarız ki o malda bolluk var ve sermayeyi başka alanlara yönlendiririz. Yasayla belirlediğiniz ev fiyatları gerçek fiyatlar olmayacaktır. Bu anlamsız uygulamayı uzun süre devam ettirdiğinizde toplumun ne kadar eve ihtiyacı olup olmadığını anlamamız zorlaşacaktır.

2- Bir malın fiyatını devlet belirliyorsa o malı üretmek için gerekli sermaye ve girişimci daha fazla zorlanacaksınız demektir. Fiyatını kendinizin belirlemediği bir malı üretmek istemezsiniz. Ev fiyatlarını sınırlarsanız, inşaat projeleri ertelenir ve bu alandaki yatırım kararları zedelenir. Kimse malını gerçek değerinin altında satmak istemez. Hele ki inşaat gibi meşakkatli bir üretim sektöründe bu kesinlikle kabul edilemez.

Kısa vadede kiracıların hayrına gözüken bu saçma yasa, uzun vadede kiracıların zararına olacaktır. Zira daha az inşaat projesi, daha az ev demektir. Devlet ev fiyatlarını belirleyeceğine bu sektördeki girişimci ruhun artmasına gayret etmelidir, onu ürkütmeye değil..