Dün trafikte ilerlerken yanımdan geçen arabayı kullanan bayan sürücünün sigara içtiğini ve bunu arka koltuğa bağladığı iki bebeğine rağmen yaptığını gördüm.

Görüntünün verdiği rahatsızlıkla arabanın peşine düştüm ve sıkışık trafik sayesinde, bir kaç hamleden sonra yanyana gelmeyi başardım.

“Hanımefendi bari bebeklerinizle aynı arabada içmeyin şunu” şeklinde bir ‘duman avcısı’ edasıyla seslendim…

‘Hey Allahım sen bana sabır ver yarabbi’yi andıran gülümsemesiyle ;

“Nerede içeyim?” dedi…

Anlamsızlaştı gözlerim…

Gerçekten nerede içecekti?

Şu aralar 3H’den Kürşat Afrika'da çalışıyor. Yaklaşık 3 ay oldu ve Afrika’nın Bakanlıklarından, bankalarına; gümrüklerinden mahkemelerine çok değişik konuda gözlem yapma şansı oldu. Geçenlerde kendisi bize mail grubunda bir soru sordu: "Afrika'nın geri kalmasını neye bağlıyorsunuz?"

Kendisi bu soruya detaylı bir yazı dizisiyle cevap verecek ama Soner Hoca çok güzel bir cevap vardi, onu hemen yayınlayalım dedik. 

Afrika neden fakir? Zamanında bu soruyu aylarca araştırdığımı bilirim..

Özelleştirme yapmadığı için mi?

Hayır...

Yeterli dış sermaye çekmediği için mi?

Hayır...

Daha az girişimci olduğu için mi?

Hayır...

İnsanları batılılardan daha aptal olduğu için mi?

Hayır...

Daha pek çok şey sıralayabiliriz ama bunlar Afrika'nın gerçekte neden fakir kalmadığını anlatmaz..

Üçüncü argüman : “Serbest Piyasa Toplumsal Çıkarı Düşünmez” midir? 

Öncelikle “serbest piyasa” diye bir insan olmadığından, bu tartışmayı serbest piyasada faaliyet gösteren bir işadamı üzerinden yürütmek daha anlamlı olacaktır.

Bir işadamı ne yapar? O, toplumun işine yarayan, toplumsal çıkara hizmet eden bir ürün yaratmazsa o ürünü nasıl satar? Dünyanın en zor şeyi, bir hizmet sunarak kişilerin cebinden gönüllü bir şekilde parasını alabilmek değil midir? Bir fırıncı bozuk, bayat, kötü kalitede ve pahalı ekmekler üreterek serbest piyasada yaşamını sürdürebilir mi?

Televizyonlar, telefonlar, fırınlar, hesap makineleri, mp3 çalarlar, klimalar, çamaşır makineleri, bulaşık makineleri, ısıtıcılar, bilgisayarlar, buzdolapları, arabalar, telsizler, çöp öğütücüleri, emar makineleri ve daha sayamadığım binlerce, milyonlarca işimize yarayan, toplumun kullandığı ürünler…hepsi neden yaratıldı? Bunlar toplumsal çıkarlarımıza ters ise toplum neden bunları kullanıyor?

Serbest piyasaya yöneltilen argümanların çoğu anlamsız olabilir. Ama en insafsızı budur herhalde..

Bu makale, Taraf Gazetesi yazarlarından Erol Katırcıoğlu’nun çeşitli tarihlerde kaleme aldığı ‘Sol Ve Piyasa (1 , 2)’ başlıklı yazılarına karşıt bir denemedir.

Katırcıoğlu yazmış olduğu yazılarda Serbest Piyasa’yı sadece zenginleri koruyan, fakirleri ilelebet fakir kalmaya mahkum eden, doğru dürüst bir zenginlik üretemeyen, aksine müthiş eşitsizlikler ve adaletsizler üreten bir sistem olarak tanımlamaktadır.

Öncelikle bu satırların yazarı dahil olmak üzere dünya üzerinde yüzbinlerce serbest piyasa/piyasa ekonomisi savunan araştırmacı, düşünür ve akademisyen vardır. Eğer serbest piyasa Katırcıoğlu’nun çizmiş olduğu çerçevede bir sistem ise, sanırım bizlerde fakirlerden nefret eden, sürekli zenginlerin kazanmasını isteyen, ekonomik eşitsizlikleri arzulayan, içinde en ufak insan sevgisi olmayan, hayvani varlıklarız.

Böylesine ‘insanlık dışı’ bir düşünceyi savunabilmek mümkün olabilir mi? O halde piyasa ekonomisi taraftarlarının gerçekte neyi savunduklarına kulak vermekte yarar var. Piyasa ekonomisi fakirler için daha iyi yaşam standartları sunmasaydı emin olun onu bir dakika bile savunmaya çalışmazdım.

Birinci argüman : “Serbest Piyasa’da fakirler zengin olamaz” mı?