Vicdani ret bir insan hakkı değildir

  • Kubilay Atlay
  • 12 Ocak 2014
  •     

Not: 3H Blog'da ifade edilen görüşler, yazarların şahsi görüşleridir.

Vicdani Ret, “bir bireyin politik görüşleri, ahlaki değerleri veya dinsel inançları doğrultusunda zorunlu askerliği reddetmesidir.”1 Burada önemli olan ve benim vicdani reddin bir insan hakkı olmamaklığını çıkardığım temel husus, bunun bir birey tarafından ve kendisi için askerliğin reddi olduğudur.

Bir insan veya (örgütlü veya örgütsüz) bir insan topluluğu, devletin bazı uygulamalarından rahatsız olabilirler, bunun tamamen kaldırılması, azaltılması, şekil değiştirmesi, oran değiştirmesi için talepte bulunabilir, gösteri yapabilir, dilekçe verebilir, parti kurabilir, veya iktidar nezdinde lobi yapabilirler. Bu bir haktır.

Demokratik meşruiyeti olan bir toplumda, tam da yukarıda saydığımız haklar olduğu içindir ki, bu uygulama devletin meşru makamlarınca değiştirilmedikçe de var olduğu şekilde ona uymak mecburiyetindedirler.

Örnek vermek gerekirse, KDV’nin yüksek olduğunu düşünebilir, KDV’nin kaldırılması veya azaltılması için ilanlar verebilir, toplantılar yapabilir, dilekçe verebilir, Milletvekilleri, Bakanlar ve Başbakan – Cumhurbaşkanından randevu talep edip tezinizi anlatabilir, baktınız olmadı, bir parti kurup parti bildirgesine “iktidara gelirsek KDV’yi düşüreceğiz” yazıp seçim kazanmaya çalışabilirsiniz. Ancak bu çabalarınız sonuç verip KDV oranı düşene veya kaldırılana kadar, başarısız olursanız da ilanihaye KDV ödemeye devam etmek mecburiyetindesinizdir. “Ben KDV ödemiyorum, zira vicdanım buna elvermiyor, dinim müsaade etmiyor, cüzdanım elvermiyor, kocam izin vermiyor” diyemezsiniz. Böyle bir hakkınız yoktur.

Konuya dönersek, zorunlu askerliğin gereksiz, maliyetli, verimsiz olduğunu düşünebilir ve zorunlu askerliğin kaldırılması veya süresinin kısaltılması için çaba gösterebilirsiniz. Bilhassa askerlik hizmetini yapanların kötü muameleye uğramaması için çaba gösterebilirsiniz. Ancak “ben askere gitmiyorum, zira benim vicdanım elvermiyor, dinim müsaade etmiyor” diyemezsiniz. Böyle bir hakkınız yoktur.

Yine de hayatın akışı bizim burada durmamıza müsaade etmiyor. Ben, sadece bu ülkede ve sadece bugünkü konjonktür gereği, zorunlu askerliğin kaldırılmasından yanayım. Sadece askerde benim gibi kötü muameleye maruz kalanların sayısının azaltılması için bile bu gereklidir. Ancak kısa vadede çabalarımızın zorunlu askerliğin kaldırılmasına yetmeyeceği ortada. Buna rağmen dini veya vicdanı kendisine eline silah almamasını emreden insanlar var ve bu insanlar bazen tüm hayatlarını hapislerde geçirmek pahasına da olsa dinlerinin veya vicdanlarının bu emrini yerine getiriyorlar. Böyle durumların barışçı çözümü için ben bir insan hakkı olmadığını ısrarla belirtmek istediğim vicdani retçiler için bir çıkış yolunun var olması gerektiğini düşünüyorum. Bu çıkış yolu, bedel ödemek olabilir, alternatif hizmet olabilir, başka bir şey olabilir. Hem bu sayede bu alternatife yönelenlerin sayısının çokluğu

belki artık göze gelir de bizim bir “Asker Millet” olmadığımız ortaya çıkar. Davullu zurnalı uğurlamalar azaldıkça zorunlu askerliğin ömrünün de kısaldığını göreceğizdir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin altında imzası olan ülkelerden sadece iki tanesinde vicdani ret hakkı yoktur. Evet, vicdani ret bir insan hakkı değildir, ancak bir hak olarak tanınmasında bir beis de yoktur. (Sosyal güvenlik de bir insan hakkı değildir, ancak tanındı diye de varolan insan hakları zarar görmez)

Kısaca özetlemek gerekirse, demokratik meşruiyete sahip ülkelerde - örneğin ülkemizde - devlet uygulamaları üzerinde bireysel ret hakkı yoktur. Yine de toplumsal barışın hatrına devlet bu uygulamalardan kaçınmak isteyenlere alternatifler sunabilir. Alternatif sunmadan “peki o zaman şu dinden olanlar hiç yapmasınlar” demek eşitlik ilkesine aykırıdır ve kabul edilemez. Zaten zorunlu askerlik olan ülkelerde vicdani ret kullanımı askerlik yapmaktan kurtulmaktan ziyade daha uzun süre silahtan uzak hizmet etmek şeklindedir. Türkiye’de de böyle bir uygulamaya geçilmelidir. Böyle bir uygulamaya geçilene kadar, ifade, protesto, dilekçe ve lobi haklarınız vardır, vicdani ret hakkınız yoktur.

Bitirmeden yazmak istedim, gönlümde yatan aslan, ABD’deki ve İsviçre’deki gibi herkesin silah sahibi olma hakkının olduğu, zorunlu askerliğin, bizdeki gibi değil, İsviçre’deki gibi var olduğu ve tamamen savunmaya yönelik olduğu bir sistemdir. Zira bu sistemin çok önemli ve ciddi siyasi sonuçları vardır ve benim ülkemin gelmesini arzuladığım siyasi sistem başka şeylerle birlikte bu sounçlardan da teşekkül edecektir.

________________

1 http://tr.wikipedia.org/wiki/Vicdan%C3%AE_ret Erişim Tarihi: 12.01.2014



© 2013 3H Hareketi. Powered by Akıl Ofisi